Οφόβος είναι ένα από τα συναισθήματα που σίγουρα όλοι έχουμε βιώσει κάποια στιγμή στη ζωή μας.
Παρόλα αυτά κάποιοι άνθρωποι μπορεί να νιώσουν φόβο πιο εύκολα από άλλους, σαν να δίνει ο εγκέφαλός τους σήμα ότι απειλείται η ασφάλεια τους πιο εύκολα από άλλους.
Οι επιστήμονες λοιπόν προσπάθησαν να μελετήσουν αυτές τις γρήγορες αντανακλαστικές αντιδράσεις του εγκεφάλου μας.
Μια πρόσφατη μελέτη που επικεντρώθηκε σε ποντίκια και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science αποκάλυψε νέες ενδείξεις σχετικά με τους δεσμούς μεταξύ των πρωταρχικών κυκλωμάτων φόβου και της μαθημένης ασφάλειας.
«Οι γρήγορες ενστικτώδεις απαντήσεις στα περιβαλλοντικά ερεθίσματα μπορεί να είναι κρίσιμες για την επιβίωση, αλλά δεν είναι πάντα βέλτιστες», έγραψαν οι ερευνητές.
Μαθαίνοντας να ξεπερνάς τον φόβο
Η συν-συγγραφέας της μελέτης Sara Mederos είναι νευροεπιστήμονας στο Sainsbury Wellcome Center του University College του Λονδίνου.
«Μας ενδιέφερε να προσπαθήσουμε να περιγράψουμε τους μηχανισμούς από τη συμπεριφορά μέχρι το μοριακό επίπεδο που θα μπορούσαν να οδηγήσουν αυτή τη μάθηση να καταστείλει τον φόβο», είπε η Mederos.
Οι ερευνητές ανέλυσαν τη δραστηριότητα στον κοιλιακό πλάγιο γονιδιακό πυρήνα (vLGN), μια δομή βαθιά στον εγκέφαλο που επεξεργάζεται οπτικά μηνύματα για γρήγορη αμυντική συμπεριφορά.
Οι ίδιοι διαπίστωσαν ότι με επανειλημμένες αποδείξεις ασφάλειας, τα ποντίκια άρχισαν να αγνοούν μια σκιά που προηγουμένως τους έκανε να τρέχουν για κάλυψη.
Ανακάλυψαν δηλαδή, πως το μυαλό μπορεί να μπλοκάρει τα αντανακλαστικά του φόβου, μόλις «μάθει» ότι μια απειλή είναι αβλαβής.
«Αυτή η μελέτη παρέχει πολύτιμες γνώσεις για τα νευρωνικά κυκλώματα που εμπλέκονται στη ρύθμιση του φόβου», σημείωσε η Felicity Nelson, μια επιστημονική δημοσιογράφος που αναφέρει την έρευνα, ενώ τόνισε ότι ενώ η έρευνα προσφέρει πολλά υποσχόμενες οδούς για την ανάπτυξη θεραπειών για τις αγχώδεις διαταραχές, η μετάφραση αυτών των ευρημάτων από ποντίκια σε ανθρώπους θα απαιτήσει περαιτέρω έρευνα.
Ο φόβος είναι η αιτία και για πολλές αγχώδεις διαταραχές, επομένως το να μπορέσει κανείς να αντιμετωπίσει τον περιττό -θα λέγαμε- φόβο μπορεί να τον κάνει να αντιμετωπίσει και την αγχώδη διαταραχή από την οποία πάσχει.
Γι’ αυτό οι επιστήμονες σχεδιάζουν να βελτιώσουν μεθόδους όπως ο εστιασμένος υπέρηχος για να τονώσουν συγκεκριμένα εγκεφαλικά κύτταρα χωρίς χειρουργική επέμβαση.
Θέλουν να δουν αν οι άνθρωποι μπορούν παρομοίως να μάθουν να αποκλείουν τις αντιδράσεις πανικού/φόβου όταν δεν βλέπουν πραγματικό κίνδυνο.
«Εάν μπορούμε να έχουμε τα ίδια αποτελέσματα, τότε αυτό θα μπορούσε να γίνει μια ιδέα που μπορεί ενδεχομένως να οδηγήσει σε προκλινική εργασία», είπε η Mederos σχετικά με τη μελέτη αυτή που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science.
Πολλοί ελπίζουν ότι αυτή η προσέγγιση μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους για την αντιμετώπιση διαταραχών που σχετίζονται με το φόβο σε κλινικά περιβάλλοντα.
