Ήταν ένα Σαββατοκύριακο γεμάτο ταραχή για το TikTok. Την Κυριακή, η γνωστή πλατφόρμα διαμοιρασμού βίντεο απαγορεύτηκε επίσημα στις Ηνωμένες Πολιτείες, με αποτέλεσμα οι χρήστες να μην μπορούν πλέον να έχουν πρόσβαση στην εφαρμογή. Η απαγόρευση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και ανησυχίες για το μέλλον της social media platform, με πολλούς να φοβούνται ότι το TikTok θα χαθεί από την καθημερινότητά τους. Ωστόσο, το δράμα δεν ολοκληρώθηκε εκεί. Μετά από μόλις 14 ώρες, το TikTok αποκαταστάθηκε και επανήλθε πλήρως στη λειτουργία του. Αυτή η γρήγορη αποκατάσταση αποδόθηκε στις ενέργειες του Προέδρου Trump, ο οποίος φαίνεται να έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην ανατροπή της απαγόρευσης.
Το χρονικό της απόφασης
Η πορεία προς την απαγόρευση του TikTok στις Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2020, όταν ο τότε πρόεδρος Donald Trump εξέφρασε την πρόθεσή του να απαγορεύσει την εφαρμογή λόγω ανησυχιών για την εθνική ασφάλεια. Τον Απρίλιο του 2024, το Κογκρέσο των ΗΠΑ ψήφισε νόμο που απαιτούσε από την κινεζική μητρική εταιρεία του TikTok, ByteDance, να πουλήσει τις αμερικανικές δραστηριότητές της σε μη κινεζική εταιρεία έως τις 19 Ιανουαρίου 2025, διαφορετικά η εφαρμογή θα απαγορευόταν στη χώρα. Η ByteDance αρνήθηκε να πουλήσει, οδηγώντας στην αναστολή λειτουργίας του TikTok στις ΗΠΑ. Στις 17 Ιανουαρίου 2025, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ επικύρωσε τη συνταγματικότητα του νόμου, επιβεβαιώνοντας την απαγόρευση του TikTok.
Η στιγμή της απαγόρευσης
Την ίδια ημέρα, Παρασκευή 17 Ιανουαρίου, το TikTok προειδοποίησε τους χρήστες ότι θα σταματούσε τη λειτουργία του μέσα στο Σαββατοκύριακο, εκτός εάν η κυβέρνηση Biden παρείχε σαφείς διαβεβαιώσεις στην Apple, την Google και άλλους παρόχους υπηρεσιών, οι οποίοι κινδυνεύουν με πρόστιμα 5.000 δολαρίων για κάθε χρήστη που αποκτά πρόσβαση στο TikTok, μετά την επιβολή της απαγόρευσης.
Μία τέτοια απόφαση δεν υπήρξε από την αμερικανική κυβέρνηση, και έτσι η ByteDance, ιδιοκτήτρια του TikTok, διέκοψε οικειοθελώς την υπηρεσία στις Ηνωμένες Πολιτείες λίγες ώρες πριν από την προθεσμία της Κυριακής, αφήνοντας δεκάδες εκατομμύρια χρήστες χωρίς πρόσβαση.
Οι users στις ΗΠΑ που άνοιξαν την εφαρμογή το βράδυ του Σαββάτου είδαν ένα μήνυμα με την επικεφαλίδα: «Λυπούμαστε, το TikTok δεν είναι διαθέσιμο αυτή τη στιγμή». «Ένας νόμος που απαγορεύει το TikTok έχει τεθεί σε ισχύ στις ΗΠΑ» αναφέρει το μήνυμα. «Δυστυχώς, αυτό σημαίνει ότι προς το παρόν δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το TikTok. Είμαστε τυχεροί που ο Πρόεδρος Trump έχει δηλώσει ότι θα συνεργαστεί μαζί μας για να βρεθεί μια λύση ώστε να αποκατασταθεί το TikTok μόλις αναλάβει τα καθήκοντά του. Μείνετε συντονισμένοι»!
Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, όπως το X, κατακλύστηκαν από αντιδράσεις χρηστών του TikTok, πολλοί από τους οποίους απολάμβαναν τις τελευταίες τους στιγμές στην εφαρμογή.
«Το TikTok άρχισε κυριολεκτικά να κολλάει καθώς αποθήκευα βίντεο και ΜΠΑΜ, εξαφανίστηκε».
«Δεν μπορώ να φορτώσω άλλο το TikTok. Δεν υπάρχει άλλο doom scrolling. Έφυγε. Τελείωσε».
«Μόλις έλαβα το μήνυμα “το TikTok απαγορεύτηκε”, έκλεισα την εφαρμογή, και μετά ξαναμπήκα σε 3 δευτερόλεπτα από συνήθεια».
Δημοσιεύοντας στο Bluesky, ο δισεκατομμυριούχος Mark Cuban ανέφερε ότι θα ήταν ενδιαφέρον να δει πόσοι χρήστες θα μετακινηθούν σε άλλες πλατφόρμες μετά το κλείσιμό του Tiktok. Και πράγματι αυτό ακριβώς συνέβη. Μετά το κλείσιμο του TikTok στις ΗΠΑ, οι χρήστες στράφηκαν σε εναλλακτικές πλατφόρμες όπως η κινεζική RedNote, που συνδυάζει κοινωνική δικτύωση και ηλεκτρονικό εμπόριο, αλλά και σε άλλες δημοφιλείς επιλογές όπως το Clapper, που στοχεύει σε ενήλικο κοινό, το Lemon8, το οποίο θυμίζει Instagram και Pinterest, και το Flip. Παράλληλα, πλατφόρμες όπως τα Instagram Reels και τα YouTube Shorts προσέλκυσαν χρήστες λόγω της ομοιότητάς τους με το TikTok, ενώ το Triller, που επικεντρώνεται σε μουσικά βίντεο, σημείωσε επίσης άνοδο.
Η ομάδα του “Saturday Night Live” ασχολήθηκε επίσης με την απαγόρευση του TikTok στο τελευταίο επεισόδιο της εκπομπής, προσφέροντας τη δική τους σατιρική προσέγγιση στο ζήτημα. «Νιώθω ότι είναι η ευθύνη μου να βγω εδώ και να υπερασπιστώ το δικαίωμα του TikTok να παραμείνει στις Ηνωμένες Πολιτείες» είπε ο Michael Longfellow, υποδυόμενος έναν τυπικό χρήστη της εφαρμογής. «Είναι η πρώτη πολιτική άποψη που έχω ποτέ», συμπλήρωσε.
Η επιστροφή
Την Κυριακή,19 Ιανουαρίου, ο Donald Trump ανακοίνωσε μέσω των κοινωνικών δικτύων ότι θα αποκαταστήσει το TikTok, γράφοντας αρχικά «SAVE TIKTOK» και υποσχόμενος να εκδώσει εκτελεστικό διάταγμα τη Δευτέρα για να παρατείνει την εφαρμογή του νόμου. Επιπλέον, διαβεβαίωσε ότι δεν θα υπάρξει καμία νομική ευθύνη για τις εταιρείες που συνέβαλαν στη διατήρηση της λειτουργίας της εφαρμογής μέχρι να τεθεί σε ισχύ το διάταγμα. Αυτό και έγινε. Λίγο πριν την ορκωμοσία του, ο Πρόεδρος ανακοίνωσε την πρόθεσή του να παρατείνει την προθεσμία απαγόρευσης, δίνοντας στη ByteDance περισσότερο χρόνο για να διαπραγματευτεί μια πώληση που θα εξυπηρετεί τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ. Πρότεινε, μάλιστα, τη δημιουργία μιας κοινοπραξίας με 50% αμερικανική συμμετοχή.
Την ίδια ημέρα το TikTok ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε διαδικασία επαναφοράς της υπηρεσίας στις ΗΠΑ, ευχαριστώντας τον πρόεδρο Trump για τη διαβεβαίωση ότι οι πάροχοι υπηρεσιών δεν θα αντιμετωπίσουν κυρώσεις. Οι αντιδράσεις της επαναλειτουγίας του Tiktok, στα κοινωνικά δίκτυα χαρακτηρίζονταν από έντονη έκπληξη, με τους χρήστες να γράφουν:
«Έλεγα, δεν υπάρχει περίπτωση. Σχεδόν διέγραψα την εφαρμογή και μετά είμαστε πάλι εδώ».
«Νιώθω καλύτερα γιατί έλεγα, “Τι θα κάνω με τον χρόνο μου τώρα;”».
«Μου αρέσει να ξέρω πολλά πράγματα, αλλά δεν θέλω να ψάχνω γι’ αυτά. Θέλω να είναι εκεί που μπορώ να τα δω εύκολα και το TikTok απλά τα βάζει όλα εκεί».
Το μέλλον
Παρά την επαναλειτουργία του TikTok στις ΗΠΑ, οι νομικοί ειδικοί τονίζουν ότι η παράταση της προθεσμίας από τον Πρόεδρο Trump ίσως να μην έχει νομική ισχύ χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου. Αν και ο Trump πήρε την πρωτοβουλία να επαναφέρει την εφαρμογή, για να παραμείνει σε λειτουργία μακροπρόθεσμα, απαιτείται η νομοθετική έγκριση. Το Κογκρέσο έχει την εξουσία να επικυρώσει ή να τροποποιήσει τυχόν νομοθετικά μέτρα σχετικά με την ασφάλεια των δεδομένων και τη λειτουργία του TikTok στις ΗΠΑ. Αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για νέες νομικές προκλήσεις στο μέλλον, καθώς η απόφαση του προεδρικού γραφείου ενδέχεται να μην είναι αρκετή χωρίς την υποστήριξη του Κογκρέσου.
Ήταν ένα Σαββατοκύριακο γεμάτο ταραχή για το TikTok. Την Κυριακή, η γνωστή πλατφόρμα διαμοιρασμού βίντεο απαγορεύτηκε επίσημα στις Ηνωμένες Πολιτείες, με αποτέλεσμα οι χρήστες να μην μπορούν πλέον να έχουν πρόσβαση στην εφαρμογή. Η απαγόρευση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και ανησυχίες για το μέλλον της social media platform, με πολλούς να φοβούνται ότι το TikTok θα χαθεί από την καθημερινότητά τους. Ωστόσο, το δράμα δεν ολοκληρώθηκε εκεί. Μετά από μόλις 14 ώρες, το TikTok αποκαταστάθηκε και επανήλθε πλήρως στη λειτουργία του. Αυτή η γρήγορη αποκατάσταση αποδόθηκε στις ενέργειες του Προέδρου Trump, ο οποίος φαίνεται να έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην ανατροπή της απαγόρευσης.
Το χρονικό της απόφασης
Η πορεία προς την απαγόρευση του TikTok στις Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2020, όταν ο τότε πρόεδρος Donald Trump εξέφρασε την πρόθεσή του να απαγορεύσει την εφαρμογή λόγω ανησυχιών για την εθνική ασφάλεια. Τον Απρίλιο του 2024, το Κογκρέσο των ΗΠΑ ψήφισε νόμο που απαιτούσε από την κινεζική μητρική εταιρεία του TikTok, ByteDance, να πουλήσει τις αμερικανικές δραστηριότητές της σε μη κινεζική εταιρεία έως τις 19 Ιανουαρίου 2025, διαφορετικά η εφαρμογή θα απαγορευόταν στη χώρα. Η ByteDance αρνήθηκε να πουλήσει, οδηγώντας στην αναστολή λειτουργίας του TikTok στις ΗΠΑ. Στις 17 Ιανουαρίου 2025, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ επικύρωσε τη συνταγματικότητα του νόμου, επιβεβαιώνοντας την απαγόρευση του TikTok.
Η στιγμή της απαγόρευσης
Την ίδια ημέρα, Παρασκευή 17 Ιανουαρίου, το TikTok προειδοποίησε τους χρήστες ότι θα σταματούσε τη λειτουργία του μέσα στο Σαββατοκύριακο, εκτός εάν η κυβέρνηση Biden παρείχε σαφείς διαβεβαιώσεις στην Apple, την Google και άλλους παρόχους υπηρεσιών, οι οποίοι κινδυνεύουν με πρόστιμα 5.000 δολαρίων για κάθε χρήστη που αποκτά πρόσβαση στο TikTok, μετά την επιβολή της απαγόρευσης.
Μία τέτοια απόφαση δεν υπήρξε από την αμερικανική κυβέρνηση, και έτσι η ByteDance, ιδιοκτήτρια του TikTok, διέκοψε οικειοθελώς την υπηρεσία στις Ηνωμένες Πολιτείες λίγες ώρες πριν από την προθεσμία της Κυριακής, αφήνοντας δεκάδες εκατομμύρια χρήστες χωρίς πρόσβαση.
Οι users στις ΗΠΑ που άνοιξαν την εφαρμογή το βράδυ του Σαββάτου είδαν ένα μήνυμα με την επικεφαλίδα: «Λυπούμαστε, το TikTok δεν είναι διαθέσιμο αυτή τη στιγμή». «Ένας νόμος που απαγορεύει το TikTok έχει τεθεί σε ισχύ στις ΗΠΑ» αναφέρει το μήνυμα. «Δυστυχώς, αυτό σημαίνει ότι προς το παρόν δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το TikTok. Είμαστε τυχεροί που ο Πρόεδρος Trump έχει δηλώσει ότι θα συνεργαστεί μαζί μας για να βρεθεί μια λύση ώστε να αποκατασταθεί το TikTok μόλις αναλάβει τα καθήκοντά του. Μείνετε συντονισμένοι»!
Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, όπως το X, κατακλύστηκαν από αντιδράσεις χρηστών του TikTok, πολλοί από τους οποίους απολάμβαναν τις τελευταίες τους στιγμές στην εφαρμογή.
«Το TikTok άρχισε κυριολεκτικά να κολλάει καθώς αποθήκευα βίντεο και ΜΠΑΜ, εξαφανίστηκε».
«Δεν μπορώ να φορτώσω άλλο το TikTok. Δεν υπάρχει άλλο doom scrolling. Έφυγε. Τελείωσε».
«Μόλις έλαβα το μήνυμα “το TikTok απαγορεύτηκε”, έκλεισα την εφαρμογή, και μετά ξαναμπήκα σε 3 δευτερόλεπτα από συνήθεια».
Δημοσιεύοντας στο Bluesky, ο δισεκατομμυριούχος Mark Cuban ανέφερε ότι θα ήταν ενδιαφέρον να δει πόσοι χρήστες θα μετακινηθούν σε άλλες πλατφόρμες μετά το κλείσιμό του Tiktok. Και πράγματι αυτό ακριβώς συνέβη. Μετά το κλείσιμο του TikTok στις ΗΠΑ, οι χρήστες στράφηκαν σε εναλλακτικές πλατφόρμες όπως η κινεζική RedNote, που συνδυάζει κοινωνική δικτύωση και ηλεκτρονικό εμπόριο, αλλά και σε άλλες δημοφιλείς επιλογές όπως το Clapper, που στοχεύει σε ενήλικο κοινό, το Lemon8, το οποίο θυμίζει Instagram και Pinterest, και το Flip. Παράλληλα, πλατφόρμες όπως τα Instagram Reels και τα YouTube Shorts προσέλκυσαν χρήστες λόγω της ομοιότητάς τους με το TikTok, ενώ το Triller, που επικεντρώνεται σε μουσικά βίντεο, σημείωσε επίσης άνοδο.
Η ομάδα του “Saturday Night Live” ασχολήθηκε επίσης με την απαγόρευση του TikTok στο τελευταίο επεισόδιο της εκπομπής, προσφέροντας τη δική τους σατιρική προσέγγιση στο ζήτημα. «Νιώθω ότι είναι η ευθύνη μου να βγω εδώ και να υπερασπιστώ το δικαίωμα του TikTok να παραμείνει στις Ηνωμένες Πολιτείες» είπε ο Michael Longfellow, υποδυόμενος έναν τυπικό χρήστη της εφαρμογής. «Είναι η πρώτη πολιτική άποψη που έχω ποτέ», συμπλήρωσε.
Η επιστροφή
Την Κυριακή,19 Ιανουαρίου, ο Donald Trump ανακοίνωσε μέσω των κοινωνικών δικτύων ότι θα αποκαταστήσει το TikTok, γράφοντας αρχικά «SAVE TIKTOK» και υποσχόμενος να εκδώσει εκτελεστικό διάταγμα τη Δευτέρα για να παρατείνει την εφαρμογή του νόμου. Επιπλέον, διαβεβαίωσε ότι δεν θα υπάρξει καμία νομική ευθύνη για τις εταιρείες που συνέβαλαν στη διατήρηση της λειτουργίας της εφαρμογής μέχρι να τεθεί σε ισχύ το διάταγμα. Αυτό και έγινε. Λίγο πριν την ορκωμοσία του, ο Πρόεδρος ανακοίνωσε την πρόθεσή του να παρατείνει την προθεσμία απαγόρευσης, δίνοντας στη ByteDance περισσότερο χρόνο για να διαπραγματευτεί μια πώληση που θα εξυπηρετεί τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ. Πρότεινε, μάλιστα, τη δημιουργία μιας κοινοπραξίας με 50% αμερικανική συμμετοχή.
Την ίδια ημέρα το TikTok ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε διαδικασία επαναφοράς της υπηρεσίας στις ΗΠΑ, ευχαριστώντας τον πρόεδρο Trump για τη διαβεβαίωση ότι οι πάροχοι υπηρεσιών δεν θα αντιμετωπίσουν κυρώσεις. Οι αντιδράσεις της επαναλειτουγίας του Tiktok, στα κοινωνικά δίκτυα χαρακτηρίζονταν από έντονη έκπληξη, με τους χρήστες να γράφουν:
«Έλεγα, δεν υπάρχει περίπτωση. Σχεδόν διέγραψα την εφαρμογή και μετά είμαστε πάλι εδώ».
«Νιώθω καλύτερα γιατί έλεγα, “Τι θα κάνω με τον χρόνο μου τώρα;”».
«Μου αρέσει να ξέρω πολλά πράγματα, αλλά δεν θέλω να ψάχνω γι’ αυτά. Θέλω να είναι εκεί που μπορώ να τα δω εύκολα και το TikTok απλά τα βάζει όλα εκεί».
Το μέλλον
Παρά την επαναλειτουργία του TikTok στις ΗΠΑ, οι νομικοί ειδικοί τονίζουν ότι η παράταση της προθεσμίας από τον Πρόεδρο Trump ίσως να μην έχει νομική ισχύ χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου. Αν και ο Trump πήρε την πρωτοβουλία να επαναφέρει την εφαρμογή, για να παραμείνει σε λειτουργία μακροπρόθεσμα, απαιτείται η νομοθετική έγκριση. Το Κογκρέσο έχει την εξουσία να επικυρώσει ή να τροποποιήσει τυχόν νομοθετικά μέτρα σχετικά με την ασφάλεια των δεδομένων και τη λειτουργία του TikTok στις ΗΠΑ. Αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για νέες νομικές προκλήσεις στο μέλλον, καθώς η απόφαση του προεδρικού γραφείου ενδέχεται να μην είναι αρκετή χωρίς την υποστήριξη του Κογκρέσου.
